Bilim

Hera, Didymos ve Dimorphos'u İlk Kez Ayrı Görüntüledi

ESA'nın Hera aracı Didymos ve Dimorphos asteroitlerini ilk kez ayrı görüntüledi. DART'ın çarptığı Dimorphos'un ayrıntılı görüntüleri 25 Kasım'da geliyor.

Gece açık kubbeli gözlemevinde yıldızlı göğe uzanan teleskop ve masada asteroit görüntüleri
Gece açık kubbeli gözlemevinde yıldızlı göğe uzanan teleskop ve masada asteroit görüntüleri · Görsel: Temsili görsel

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) gezegen savunması aracı Hera, hedefindeki ikili asteroit sistemini oluşturan Didymos ve Dimorphos'u ilk kez iki ayrı cisim olarak görüntüledi. Görüntü 18 Ekim 2026 akşamı yaklaşık 1.280 km mesafeden çekildi; ESA ilk ayrıntılı Dimorphos görüntülerini 25 Kasım 2026'da paylaşacak.

Öne çıkanlar:

  • Hera, Didymos sistemini daha önce tek bir nokta olarak görüyordu; yeni karede küçük asteroit Dimorphos ilk kez ayrı seçiliyor.
  • Görüntü, aracın tek renkli Asteroit Çerçeveleme Kamerası (AFC) ile 1.280 km uzaklıktan alındı.
  • Ekim başındaki iki frenleme manevrası, Hera'nın asteroitlere göre hızını saniyede 20 metreye indirdi.
  • Hera, NASA'nın DART aracının 2022'de çarptığı Dimorphos'ta "kaza yeri incelemesi" yapacak.
  • ESA'ya göre ilk ayrıntılı Dimorphos görüntüleri 25 Kasım 2026'da yayımlanacak.
Hera'nın Didymos ve Dimorphos asteroitlerini ilk kez ayrı gösteren gri tonlu görüntüsü
Görsel: ESA

Hera ne gördü?

ESA'nın 27 Ekim 2026'da yaptığı resmi duyuruya göre Hera, 18 Ekim akşamı Didymos ile onun etrafında dönen küçük uydu asteroit Dimorphos'u ilk kez birbirinden ayırt etti. Görüntünün alındığı sırada sistem Dünya'dan yaklaşık 197 milyon km uzaktaydı.

Yeni karede Dimorphos yalnızca yaklaşık bir pikselden oluşuyor. Yine de Didymos'tan net biçimde ayrılıyor. ESA'dan Michael Küppers'in aktarımına göre araç bu görüntüden önce sistemi tek bir parlak nokta olarak algılıyordu. Görev yöneticisi Ian Carnelli de Hera'nın artık tasarlandığı asıl hedefi kendi "gözleriyle" gördüğünü vurguladı.

Ekim ayının başında bir hafta arayla yapılan iki motor ateşlemesi, Hera'yı asteroitlere göre saniyede 20 metre hıza kadar yavaşlattı. Bu sayede araç hedefe aşamalı ve ince ayarlı biçimde yaklaşabiliyor.

Didymos ve Dimorphos ne kadar büyük?

İkili sistemdeki iki asteroitin boyutları, ESA verilerine göre şöyle:

Özellik Didymos Dimorphos
Çap Yaklaşık 780 m Yaklaşık 151 m
Karşılaştırma Burj Khalifa'dan biraz kısa Giza'daki Büyük Piramit boyutunda
Rolü Ana asteroit Didymos'un uydusu
Yörünge hızı — Saniyede yaklaşık 18 cm
İkisi arası ortalama mesafe 1,15 km 1,15 km
DART sonrası değişim — Yörünge süresi ~33 dakika kısaldı

Kaynak: ESA, 27 Ekim 2026

Asteroitlerin genel özellikleri ve sınıfları hakkında daha fazlasını bilim haberlerimizde bulabilirsiniz.

Asteroit Çerçeveleme Kamerası öne bakan Hera uzay aracı çizimi
Görsel: ESA

Neden önemli? DART çarpışmasının mirası

NASA'nın DART (Double Asteroid Redirection Test) aracı, 26 Eylül 2022'de Dimorphos'a saniyede 6,1 km hızla çarptı. Çarpışma, uzaya yaklaşık 10.000 km boyunca yayılan bir enkaz bulutu oluşturdu ve Dimorphos'un Didymos çevresindeki yörünge süresini yaklaşık 33 dakika kısalttı. Böylece Dimorphos, yörüngesi insan eliyle ölçülebilir biçimde değiştirilen Güneş Sistemi'ndeki ilk cisim oldu. NASA'nın DART görev sayfası çarpışmanın ayrıntılarını içeriyor.

Ancak bazı sorular hâlâ yanıtsız:

  1. Çarpışma bir krater mi açtı, yoksa asteroitin şeklini tümden mi değiştirdi?
  2. Dimorphos'un iç yapısı, bileşimi ve kütlesi nedir?
  3. Saptırma etkisi neden bilgisayar simülasyonlarının öngördüğünden büyük çıktı?

Hera'nın toplayacağı veriler, Dünya'ya yaklaşabilecek bir asteroitin gerektiğinde "kinetik çarptırıcı" yöntemiyle nasıl saptırılabileceğini hesaplamak için kullanılacak. Bu, gezegen savunmasını tahminden ölçüme taşıyan bir adım.

NASA'nın DART aracının 2022'de çektiği Didymos ve Dimorphos görüntüsü
Görsel: NASA/Johns Hopkins APL (ESA aracılığıyla)

Ne değişiyor? Hera'nın takvimi

Hera, 7 Ekim 2024'te fırlatıldı ve Mart 2025'teki Mars yakın geçişiyle rotasını Didymos'a çevirdi. ESA, aracın planlanandan yaklaşık bir ay erken varacağını Ekim 2025'te duyurmuştu.

Tarih Gelişme
7 Ekim 2024 Hera fırlatıldı
Mart 2025 Mars yakın geçişi
Ekim 2026 (başı) Bir hafta arayla iki frenleme manevrası
18 Ekim 2026 Didymos ve Dimorphos ilk kez ayrı görüntülendi
25 Kasım 2026 İlk ayrıntılı Dimorphos görüntüleri (planlanan)
Önümüzdeki aylar Dimorphos'un yakın plan incelemesi, iki küp uydunun bırakılması

Önümüzdeki aylarda Hera, Dimorphos'a yaklaşarak birden fazla bilimsel cihazla yakın plan incelemeye geçecek. Ardından ayakkabı kutusu büyüklüğündeki iki küp uydu, Milani ve Juventas, asteroitleri daha yakından incelemek için bırakılacak; görevin son aşamasında bu küçük araçların yüzeye inmesi planlanıyor.

Türkiye'den izlenebilir mi?

Didymos sistemi çıplak gözle görülemeyecek kadar sönük ve uzak. Hera'nın görüntüleri ESA'nın resmi kanallarından yayımlanıyor. Gökyüzüne kendiniz bakmak istiyorsanız, kasım ayındaki meteor yağmurları ve gezegen yakınlaşmaları için teknoloji ve bilim içeriklerimizi takip edebilirsiniz.

ESA'nın 25 Kasım'da paylaşacağı ilk ayrıntılı görüntüler, DART'ın Dimorphos'ta bıraktığı izi ilk kez yakından gösterecek. Kesit Medya, yeni görüntüler yayımlandığında bu haberi güncelleyecek.

Tolga Halıcıoğlu

Yazar

Kurucu ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü

Tolga Halıcıoğlu, Ege Üniversitesi Matematik bölümünden mezun oldu ve 7 yıldır SEO ve dijital içerik uzmanı olarak çalışıyor. Arama motoru optimizasyonu, içerik stratejisi, anahtar kelime araştırması ve organik trafik büyütme alanlarında projeler yürüttü. Kesit Medya'nın kurucusu ve sorumlu yazı işleri müdürü olarak yayın süreçlerini, editoryal standartları ve içerik stratejisini yönetiyor; teknoloji, dijital ekonomi, yapay zekâ ve uygulama dünyasındaki gelişmeleri veriye dayalı ve kaynaklı biçimde okurlara aktarmayı hedefliyor.

Bu haberde bir hata mı fark ettiniz? Bize bildirin.